aterug naar het Stenenarchief Terug naar het Stenenarchief Waar ligt Harderwijk?

Nadere wetenswaardigheden

Harderwijk - Gelderland
Loading .....
Zoek naar                 Details gevonden: 68  Pagina 1 van 1     Rijen per pagina:
  code achternaam voornaam familienaam geboorteplaats overlijdingsdatum ned.  
  Tonen

(74)01

Hartz

Maurits

 

Harderwijk

16-4-1937

 
  Tonen

(74)02

Hammelburg

Doortje

Hartz

Nijkerk

26-11- 1933

 
  Tonen

(74)03

Hartz

Louis

 

Harderwijk

3-8-1925

 
  Tonen

(74)04

Hartz (Hertz)

Simon

 

Harderwijk

24-1-1921

 
  Tonen

(74)05

Jong, de

Leentje

Wolf

Bolsward

23-12-1909

 
  Tonen

(74)06

Menk, van

Salomon Jacob

 

Harderwijk

29-9-1921

 
  Tonen

(74)07

Frank

Mozes Salomon

 

Linnich(dtsl.)

3-6-1909

 
  Tonen

(74)08

Herz

Jetta

Frank

Drentsteinfurt (Duitsland)

11-8-1900

 
  Tonen

(74)09

Menk, van(Menck, van)

Rebekka(Rebecka)-Betje

Jong, de

Harderwijk

20-12-1906

 
  Tonen

(74)10

Jong, de

Joseph

 

Leeuwarden

25-10-1898(zie opmerking)

 
  Tonen

(74)11

Lazare

August

 

Brussel

22-12-1896

 
  Tonen

(74)12

Menk, van

Manuel

 

Harderwijk

21-3-1894

 
  Tonen

(74)13

Wolf

Salomon Hartog

 

Harderwijk

30-12-1893(zie opmerking)

 
  Tonen

(74)14

Cohen

Sodik

 

Zutphen

8-2-1892

 
  Tonen

(74)15

Rheenen, van

Maria(Mietje)

Vries de

Amersfoort(zie opmerking)

5-3-1891

 
  Tonen

(74)16

Mentz, v.

Sientje

Monnikendam

Harderwijk

1-12-1885

 
  Tonen

(74)17

Wolf

Isaac

 

Harderwijk

31-8-1884(zie opmerking)

 
  Tonen

(74)18

Ments, van

Simon

 

Harderwijk

13-5-1882(zie opmerking)

 
  Tonen

(74)19

Monnikendam

Hartog

 

Amersfoort

16-3-1882

 
  Tonen

(74)20

Brandes

Salomo

 

Harderwijk

2-4-1878

 
  Tonen

(74)21

Horst, van der

Abraham Asser

 

Rhenen

27-4-1881

 
  Tonen

(74)22

Bueren, van

Christina

Wolf

Rotterdam

20-4-1881

 
  Tonen

(74)23

Wolf

Wolf Hartog

 

Harderwijk

25-11-1877

 
  Tonen

(74)24

Rijn,van

Jansje

Ments,van

Veendam

21-7-1876

 
  Tonen

(74)26

Rijn,van

Bartha(Barta)

Ments,van

Veendam

10-12-1871

 
  Tonen

(74)27

Gosschalk

Godschalk Hartog

 

Zwolle

6-11-1871

 
  Tonen

(74)28

Ments,van

Samuel

 

Harderwijk

5-10-1870

 
  Tonen

(74)29

Cohen

Eva

Wolf

Groningen

10-6-1870

 
  Tonen

(74)30

Gelder,van

Mientje

Menk

Zutphen

5-1-1870

 
  Tonen

(74)31

Meiboom

Aaron

 

Hoogeveen

20-3-1934

 
  Tonen

(74)32

 

 

 

 

30-6-1939

 
  Tonen

(74)33

Leons

Koosje

Leons

Rotterdam

20-6-1942

 
  Tonen

(74)34

Preger

Levie

 

Rotterdam

2-3-1945

 
  Tonen

(74)35

Mentz,van

Aaltje Abraham

Mens,van

Harderwijk

31-5-1869(zie opmerking)

 
  Tonen

(74)36

Franken

Augusta

Brandes

Zutphen

19-3-1869

 
  Tonen

(74)37

Brandes

Isaak Simon Levij

 

Harderwijk

21-1-1867

 
  Tonen

(74)38

Horst, van der

Asser Mozes

 

Rhenen

23-12-1864(zie opmerking)

 
  Tonen

(74)39

De Jong

Claartje Isaak

Brandes

Kampen

29-7-1864

 
  Tonen

(74)40

Gosschalk

Rijntje

 

Harderwijk

24-11-1863

 
  Tonen

(74)41

 

??

 

 

 

 
  Tonen

(74)42

Hartz

Levi Mozes

 

Kettwig, Dtslnd

31-3-1862

 
  Tonen

(74)43

Menk, van

Simon

 

Harderwijk

14-12-1861

 
  Tonen

(74)44

Marcus

Grietje

Horst, van der

Barneveld

4-11-1858

 
  Tonen

(74)45

Vries, de

Izaak

 

Tiel

19-05-1853

 
  Tonen

(74)46

Marcus

Izaak

 

Barneveld

25-12-1852

 
  Tonen

(74)47

Marcus

 

 

 

6-2-1836

 
  Tonen

(74)48

Meijer

Hanna

 

Harderwijk

27-11-1900

 
  Tonen

(74)49

Philips

Philip

 

Vorden(zie opmerking)

3-3-1943

 
  Tonen

(74)50

Jong, de

Maurits

 

Harderwijk

18-1-1942

 
  Tonen

(74)51

Gelder,van

Saartje Abraham

Beem

Heerde

6-2-1870

 
  Tonen

(74)52

Conen

Jetje

Hartz

Hoogeveen

20-2-1942

 
  Tonen

(74)53

Hartz

Abraham

 

Harderwijk

2-12-1973

 
  Tonen

(74)54

Zwarts

Jeanette

Hartz

Amsterdam

7-4-1991

 
  Tonen

(74)55

Meiboom

Roosje

Hartz

Hoogeveen

4-6-1989

 
  Tonen

(74)56

Hartz

Benjamin

 

Harderwijk

18-1-1975

 
  Tonen

(74)57

Brandes

Martha

Cohen

Harderwijk

2-5-1875

 
  Tonen

(74)58

Jongh, de

Theodor Francois de Jongh

 

Harderwijk

19-1-1880

 
  Tonen

(74)59

Samson

Ephraim

 

Harderwijk

11-9-1884

 
  Tonen

(74)60

Hartz

Abraham

 

Harderwijk

2-12-1887

 
  Tonen

(74)61

Hammelburg(Hammelberg)

Betje

Hartz

Nijkerk

13-3-1891

 
  Tonen

(74)62

Cohen

Levij

 

Harderwijk

9-7-1873

 
  Tonen

(74)63

Cohen

Moses

 

Zutphen

16-5-1873

 
  Tonen

(74)64

Bromet

Wolff

 

Amsterdam

28-3-1904

 
  Tonen

(74)64a

Ments, van

Ester

Bromet

Harderwijk

26-1-1904

 
  Tonen

(74)65

Grunsweig

Aline Berthe

 

Antwerpen

23-6-1916

 
  Tonen

(74)66

Hammelburg

Jetha

Meiboom

Nijkerk

5-2-1933(zie opmerking)

 
  Tonen

(74)67

Koopman

Salomon

 

Zwolle

7-7-1922

 
  Tonen

(74)68

Beem

Elisabeth

Keijzer

Ermelo

29-3-1901

 
               
Harderwijk - Gelderland

De eerste aanwijzing voor de aanwezigheid van Joden in Harderwijk dateert uit 1590. In de tweede helft van de zeventiende eeuw weet een Joodse vleeshouwer zich in de plaats te vestigen ondanks een officieel verbod. De stedelijke Bank van Lening wordt in 1715 voor de eerste maal aan een Jood verpacht; tot in het midden van de negentiende eeuw zal de leenbank in Joodse handen blijven.
Vanaf 1760 konden Joden in Harderwijk de rechten van ingezetene krijgen en twee jaar later werd hen het poorterschap toegestaan. In het tweede decennium van de achttiende eeuw krijgen de Joodse inwoners van Harderwijk de beschikking over een begraafplaats langs de stadsmuur, achter de Grootepoort.Het betrof hier toestemming aan de bankhouder Mozes Heijman Mozes, afkomstig uit Lier in “Vrieslant”. Op 30 september 1716 kreeg hij toestemming het afgegraven walletje achter de Grootepoort te gebruiken tot begraafplaats voor hem en zijn bedienden.

De plaatselijke universiteit trok een groot aantal Joden aan, die zich vooral in het recht en de geneeskunde bekwaamden. In 1759 werd toestemming verleend om openbare godsdienstoefeningen te houden in een speciaal daartoe ingerichte kamer. De eerste synagoge werd in 1773 in gebruik genomen. Ook het reglement van de Joodse gemeente dateert uit deze periode. Bij interne conflicten greep de stadsraad in; deze instantie moest nog tot in de Franse tijd Joden van buiten de stad toestemming verlenen zich in Harderwijk te vestigen.

In 1813 leefden er in Harderwijk dertien Joodse gezinnen, waarvan de kostwinners merendeels in de handel werkzaam waren, of als slachter of tabaksteler. De uit 1817 daterende synagoge aan de Jodenkerksteeg stond twintig jaar later reeds op instorten en moest daarom in 1839 ingrijpend gerestaureerd worden. Het gebouw heeft tot aan de Tweede Wereldoorlog dienst gedaan.

De Joodse begraafplaats De Veldkamp wordt sedert 1955 onderhouden door de afdeling plantsoenen van de plaatselijke gemeente. De kleine begraafplaats ligt verscholen tussen hoge bomen achter een appartementsgebouw.De juiste datum van het ontstaan van deze begraafplaats is nog steeds niet achterhaald, de vermoedelijke stichtingsdatum moeten wij ergens in het laatste gedeelte van de 18de eeuw zoeken.
In de resolutien van de Magistraat van vrijdag 10 februari 1764 staat:” de Heeren Presidenten zijn versogt en geautoriseert om een bequaame begraafplaats voor de Joodse natie op haar verzoek uit te sien, op rapport”.
Op de begraafplaats staan 66 grafstenen.

In 1852 werd in het nabijgelegen Tonsel een nieuwe Joodse begraafplaats ingericht. Naast een kerkbestuur, dat tevens dienst deed als armbestuur en bestond uit drie leden, waren in Harderwijk ook twee studiegenootschappen en een vrouwengenootschap actief. Enkele Joden namen als gemeenteraadslid aan het openbare leven deel.
De Joodse kinderen van Harderwijk kregen tot 1857 les op een Joodse school, daarna werden de niet-religieuze vakken op de openbare school gevolgd.

Aan het einde van de negentiende eeuw begon de neergang van de Joodse gemeente van Harderwijk doordat veel leden naar het westen trokken. In het nabijgelegen Ermelo groeide daarentegen de Joodse gemeenschap. Rond 1920 waren er in Harderwijk ongeveer tachtig vluchtelingen uit Oost-Europa geinterneerd. In 1925 werd in de plaats het Joodsch Militair Tehuis geopend voor de vele Joodse soldaten die in de omgeving waren gelegerd.

Na de bezetting van Nederland in mei 1940 en de ontruiming van de kustgebieden kwamen er vele gevluchte Duitse Joden in Harderwijk en omgeving terecht. Vrijwel alle in en om Harderwijk woonachtige Joden zijn gedeporteerd en niet teruggekeerd uit de kampen. Slechts enkelen konden onderduiken. Het synagogegebouw bleef onbeschadigd, maar het interieur werd geplunderd. De Torarollen zijn na de oorlog aan de gemeente Winterswijk geschonken.

In 1947 is de Joodse gemeente van Harderwijk ontbonden en bij die van Apeldoorn gevoegd. De synagoge werd verkocht en heeft na de oorlog onder andere dienst gedaan als buurthuis en milieucentrum. In 1995 werd aan het gebouw een plaquette aangebracht ter nagedachtenis aan de vermoorde Joodse medeburgers.

Bron:-Website Joods Historisch Museum-http://www.jhm.nl met enkele aanvullingen

Naar Boven / Up

V